De Geldbloem.

De “geldbloem” is een interessante manier om geld in kaart te brengen. Een taxonomie. In het onderstaande diagram presenteer ik het begrip geld, in 4 overlappende groepen:

  • Overal verkrijgbaar. Heeft iedereen wereldwijd toegang tot dit geld?
  • Elektronisch. Werkt het alleen met digitale netwerken?
  • Uitgegeven door een centrale bank. Wordt de waarde van dit geld gereguleerd door een centrale actor?
  • Peer-to-peer. Kunnen gebruikers het geld uitwisselen, zonder tussenkomst van een derde partij?
De geldbloem

De geldbloem

Ik behandel de verschillende groepen.

  • M-Pesa, bKash. Dit zijn mobiele betaalsystemen die in respectievelijk Kenia en Bangladesh beschikbaar zijn. Ik stel me het ontstaan zo voor: Ooit stond er in Kenia iemand bij de groenteboer. Hij moest afrekenen maar was zijn geld vergeten. Hij vroeg de groenteboer of hij ook met belminuten mocht betalen. Je kon elkaar namelijk belminuten sturen via het netwerk van de GSM-provider. De groenteboer accepteerde. En voila: M-Pesa! Ook in Bangladesh bestaat inmiddels een dergelijk systeem, bKash en in diverse andere landen. Het is niet uitgegeven door een centrale overheid (maar wel eraan gekoppeld) en het is “peer to mobile operator to peer”. Dus niet Peer-to-peer.
    Ondanks dat het niet om gedistribueerde blockchain-valuta gaat, zijn ze wel erg interessant, omdat ze aantonen hoe snel een complete bevolking een nieuw elektronisch betaalsysteem kan adapteren.
  • Reserves, Bankrekeningen, Elektronisch betaalverkeer, PIN,  SWIFT. Dit is de sfeer waar momenteel het leeuwendeel van het geld omgaat. Het spreekt voor zich. Het gaat om elektronisch geld, gecreëerd en uitgegeven door centrale banken, transacties verlopen altijd via derden (banken), en zeker niet iedereen heeft toegang. 53% Van de wereldbevolking heeft geen toegang tot formele financiële diensten.
  • Paypal. Een elektronisch betaalsysteem uit de Verenigde staten, ooit bedacht door de nu zo bekende Elon Musk. Het valt te betwisten of iedereen er toegang toe heeft, maar de toegang is beter dan die van bankrekeningen. Paypal zit ‘tussen’ alle transacties, dus is het niet Peer-to-peer. Het werkt met de US-Dollar.
  • Cash. Contant geld is essentieel voor het levensonderhoud van een groot deel van de wereldbevolking. In de praktijk is het niet te traceren en daardoor ‘fungible’, d.w.z. iedere eenheid van een munt is even veel waard als elke andere en in elke mogelijke denominatie. Er zijn geen briefjes van € 50,- die meer of minder waard zijn dan andere. Het is niet elektronisch, wat persoonlijk contact noodzakelijk maakt voor een transactie. En dat contact is dan Peer-to-peer. Het is vrijwel overal en voor iedereen verkrijgbaar.
  • Goud, Zilver. Edelmetalen zoals goud hebben als belangrijkste eigenschap dat ze schaars zijn. Het beperkte aanbod drijft de waarde op. Ook vergaan ze niet snel. Goud fungeert vooral goed al waardeopslag voor de lange termijn. Snel kopen en verkopen (zonder broker) is erg onpraktisch vanwege het fysieke contact dat nodig is en het feit dat je goud niet even in een paar duizend stukjes opdeelt.
  • Regionale of plaatselijke munten. Iedere zichzelf respecterende stad in Nederland heeft wel (ooit) een lokale munt (gehad). In Rotterdam heb je de Dam, in Amsterdam het Makkie en in Eindhoven de Stuiver. De meest bekende en succesvolste is de Bristol Pound. Een belangrijke reden om ze te creëren is om geld lokaal te houden en zo de lokale economie te stimuleren.

Interessant

Nu gaan we naar de delen van de bloem waar het écht interessant wordt: De delen waar blockchain voor gebruikt wordt.

  • Cryptocurrency, Bitcoin. Overal verkrijgbaar waar internet is, elektronisch, niet uitgegeven door een centrale bank en wel peer-to-peer. Het verhaal van Bitcoin begint in 2008 toen ene “Satoshi Nakamoto” een white paper publiceerde dat Bitcoin en de blockchain beschreef. In 2009 werd het gelanceerd, in 2010 kocht iemand twee pizza’s voor 10.000 Bitcoin en in dat zelfde jaar verdween de bedenker van het publieke toneel. Bitcoin is tot op heden nog niet gehackt. (Bewaarders wel). De waarde wordt (net als bij fiat-geld) door vraag en aanbod bepaald, is enorm gestegen, maar is erg volatiel. De periodieke creatie ervan (die tot 2140 duurt), staat nu al vast. Bitcoin is van niemand en verloopt niet via tussenpersonen. Er zijn honderden klonen, de zogenaamde Altcoins.
  • Regionale “airdropped” cryptocurrency. Deze variant op de bovenstaande wereldwijde cryptocurrencies is er een die lokaal wordt uitgegeven. Een mooi voorbeeld is de Aurora-coin. Deze coin is in IJsland gelijkmatig uitgedeeld aan uitsluitend IJslanders. Maar na het uitdelen houdt de geografische begrenzing acuut op. Je kan cryptogeld immers wereldwijd verzenden via het internet. De coin is geen succes geworden. De IJslanders hebben ‘m massaal ingeruild voor fiat-geld, de Euro.
  • “Overheids-Cryptocoin”. Serieuze voorbeelden van overheden die met (gedachten over) cryptocurrency spelen, zijn de VK en Estland. De Bank of England publiceerde in juli 2016 een paper waarin ze de macro-economische aspecten van een centraal uitgegeven cryptocurrency onderzochten. Estland heeft serieuze plannen om de zgn. Estcoin te lanceren, een cryptocoin uitgegeven door de Estse overheid. Maar veel is nog onduidelijk en de president van de ECB Mario Draghi bekritiseerde het plan. Verder is China er ook mee bezig.
    “Cryptocurrency-puristen” zeggen dat al deze voorbeelden niet deugen. Het gaat om een digitale verlenging van het reeds bestaande – in hun ogen niet functionerende – monetaire systeem, met geldcreatie door banken, onvoorspelbaar bijdrukken door centrale banken en negatieve rente.
  • Besloten “Overheids-Cryptocoin”. Deze munt zou wellicht interessant kunnen zijn voor een interne cirkel van overheidsactoren en zou kunnen dienen voor het onderling vereffenen van rekeningen.

Over het geheel genomen is deze geldbloem interessant omdat deze het nieuwe gebied waar “Elektronisch” en “Peer-to-peer” elkaar overlappen mooi in beeld brengt. Dit gebied bestaat minder dan 10 jaar en daar moet nog van alles worden uitgevonden en ontwikkeld worden. De twee subgebieden, binnen en buiten controle van de overheid brengen vervolgens mooi de krachtenverhouding in beeld: Overheden die grip willen behouden en de Peers die “power to the people” willen. Of – zo wordt ook gezegd – de overheid die de peers wil beschermen en de peers die bescherming nodig hebben…

Bron: Ik kwam deze geldbloem op het spoor dankzij een tweet van @TuurDemeester. Hij refereert aan een stuk op de website van de Bank for International Settlements waar het model wordt gepresenteerd.

By | 2018-08-03T12:13:36+00:00 september 26th, 2017|Bitcoin, Blockchain, Revolutionary|0 Comments

About the Author:

Thomas is een allround technicus met ervaring in Training, Project Management en Functioneel Beheer. Hij is gespecialiseerd in Blockchain, Crypto geld en Smart Contracts. Hij is een bruggenbouwer die technici (zoals ICT ontwikkelaars) met hen die techniek nodig hebben, verbindt.
X