Toevoeging 8 november 2017: De segwit2X fork die hieronder is beschreven, gaat niet door. Een grote wending in de Bitcoin Governance saga. Daarmee is dit artikel nog steeds informatief, maar de november-vork valt dus weg en van de 5 adviezen zijn vooral nummer 1 en 4 nog relevant.

Wat is een “fork” in een cryptocurrency? Waar komt het vandaan? En wat levert het op? In dit artikel leg ik uit wat een fork is, ik vertel over de Bitcoin-fork die op 1 augustus afgelopen zomer plaatsvond, de komende Bitcoin-fork (rond 18 november dit jaar) en hoe je je goed kan voorbereiden.

Wat is een fork?

Het heeft z’n oorsprong in het feit dat de meeste cryptocurrency software Open Source is. Bitcoin is dat zeker. Dat wil zeggen dat ik op mijn zolderkamertje naar Github.org kan gaan, de website waar de broncode van Bitcoin beschikbaar is. Ik kan een account aanmaken en op de knop Fork klikken. Ik heb dan een kopie van de Bitcoinsoftware gemaakt, een duplicaat. En ik ben vrij om deze kopie aan te passen zoals ik wil. Ik kan ‘m sneller maken, beter, ik kan er nieuwe toeters en bellen aanplakken. Die vrijheid heb ik. Dat is open source software.

Nou is het wel de vraag hoeveel nut dat heeft wanneer ik dat alleen op mijn zolderkamertje doe. Antwoord: Weinig. Want niemand maakt gebruik van “mijn Bitcoin” en de originele Bitcoin draait gewoon door. Effectiever zou het zijn als ik een aantal medestanders vind, die mijn ideeën goed vinden en mijn softwareversie óók gaan gebruiken.

Stel nu dat er onder de ontwikkelaars van Bitcoin twee kampen ontstaan, die beide ongeveer evenveel medestanders hebben. En een van die kampen forkt de software. Dan is het mogelijk dat er twee Bitcoin-varianten ontstaan, die beide bestaansrecht hebben. Dat is gebeurd op 1 augustus van dit jaar. Toen is Bitcoin Cash ontstaan. Zie de paragraaf hierover verderop. In 2016 is het ook gebeurd met de Ethereum blockchain. Toen ontstond er een tweede Ethereum, en de oude ging door, onder de naam Ethereum Classic.

Governance

Het is even wennen hoe dit werkt, maar dit is het governance model van open source software. Aangezien de software in niemands eigendom of beheer is, en iedereen er aan kan bijdragen, zullen strategische beslissingen op democratische wijze moeten worden genomen. Alle gebruikers “stemmen” als het ware door te kiezen voor het gebruik van de ene of de andere tak van de fork. Of beide.

Moeizaam is het echter wel. In het voorbeeld van Bitcoin speelt er al bijna 3 jaar een discussie over hoe de software moet worden doorontwikkeld om aan de toenemende vraag te kunnen voldoen. De Bitcoin blockchain zoals deze voor 1 augustus 2017 was, zat aan z’n maximale capaciteit voor wat betreft het aantal mogelijke transacties per seconde.

Het verschil tussen hardforks en softforks

Er zijn twee soorten forks. De softfork en de hardfork. Bij een softfork worden de regels van de software strenger gemaakt. Er mag minder dan voorheen. Stel dat je de oude software blijft gebruiken, dan is dat geen probleem. Want alles dat op de blockchain met de nieuwe regels wordt geschreven, valt ook binnen de kaders van jouw (oude) software. De geforkte versie is dus compatibel met de oude.

Maar in het geval van een hardfork, is er sprake van nieuwe software met ruimere regels. Er mag op die nieuwe versie dus méér dan op de oude. Stel dat je dan de oude software blijft gebruiken, en je software ziet blokken voorbij komen van het nieuwe systeem, dan worden die op jouw blockchain afgewezen, want ze houden zich niet aan jouw (oorspronkelijke) regels. Tja, en afwijzen betekent blokken van het nieuwe systeem dus niet meer bij jou terecht kunnen, en ze dus op een chain komen, die de nieuwe software gebruikt. Zie hier, de splitsing.

Dit artikel gaat uitsluitend over hardforks. Softforks vinden overigens regelmatig plaats. Maar omdat ze niet tot een splitsing leiden, zijn ze lang niet zo “sensationeel”, of zoals een Bitcoiner zou zeggen: “Daar hoef je geen popcorn voor te pakken”…

Replay protection

Als je het over crypto-forks hebt, is de term “replay protection” van groot belang. Want wat er namelijk gebeurt als een coin zich forkt, is dat je als bezitter van 1 coin vóór de fork, je opeens ná de fork op beide vertakkingen 1 coin bezit. 2 dus. (Je bent dan echter niet ineens dubbel zo rijk. Was het maar zo, nee, na de fork zie je meestal dat de twee takken opgeteld ongeveer de waarde hebben van de enkele coin voor de fork). Maar stel nu, dat er geen replay protection is. En na de fork besluit je dat je je ene coin naar een ander adres verzend. Dan zal die andere coin óók mee kunnen gaan bewegen! En als de ontvanger maar één type coin accepteert kan de andere verloren gaan. Replay protection voorkomt dit probleem. (En daar heb je dan ook nog weer twee varianten in).

De Bitcoin fork van afgelopen zomer en het ontstaan van Bitcoin Cash

Afgelopen zomer is er een nieuwe versie van Bitcoin bijgekomen. Na meer dan 2 jaar discussie en helaas ook veel gekonkel en modder gooien, is er een hardfork gelanceerd, voor een coin genaamd “Bitcoin Cash”. De mensen in het Bitcoin Cash kamp zijn voorstander van grote blokken tot 8Mb. Dat biedt dus 8 keer zoveel ruimte voor transacties. Bij Bitcoin Cash kunnen ze gewoon doorgaan met het vastleggen van elke transactie op de blockchain want er is nu weer ruimte. Vooral de miners zijn er blij mee, want zij verdienen aan de transactie-fee die met elke transactie wordt meegezonden.

Maar niet iedereen is blij met die strategie. De Bitcoin Cash blockchain wordt sneller groter, en het beheren van een Node, met daarop een kopie van de blockchain zal langzamerhand een professionele business worden, wat volgens de tegenstanders tot centralisatie zal leiden.

SegWit

De tegenstanders hadden een – in hun ogen – betere oplossing. Namelijk “SegWit”. Dat staat voor staat Segregated Witness en houdt in dat de cryptografische handtekening buiten de blokken wordt gehouden en er dus wat ruimte ontstaat. Maar belangrijker nog, SegWit biedt de mogelijkheid om “onderling een tijdje buiten de blockchain transacties af te handelen”, in zogenaamde Side Channels. En je voelt ‘m al aankomen, daar zijn de miners niet blij mee, want dan lopen ze fee mis, omdat het off-chain is.

De discussies logen er niet om. Deze spelen zich voornamelijk af op Twitter en Reddit. En op conferentiesdie hier aan zijn gewijd. De koers velt uiteindelijk het oordeel: Bitcoin stond op 1 augustus op ongeveer € 2.500,-, zakte een heel klein beetje in de eerste 2 dagen na de fork, maar steeg daarna door naar de regio tussen 3 en 4 duizend euro. Vandaag zitten we op € 4.300,-. Bitcoin Cash daarentegen is een stuk minder populair en heeft even de € 600,- gestaan maar hangt nu al een tijd rond de € 300,-. De saga is nog veel complexer. Wil je van de hoed en de rand weten, lees dan dit blogartikel van Aaron van Wirdum.

En het verhaal is nog niet afgelopen…

Segwit2X: To fork or not to fork, that is the question

Dan nu de op handen zijnde fork “Segwit2x” genaamd, of kort “2X”. Of deze doorgaat is nog niet helemaal zeker. Het hangt er van af of de initiatiefnemers ‘m doorzetten of niet. Het plan voor deze nieuwe Bitcoin-versie ontstond 23 mei dit jaar, nog vóór Bitcoin Cash was ontstaan. Er was een conferentie in New Yorkwaar 58 relevante spelers tot een overeenkomst kwamen om het geruzie te beëindigen over hoe “op te schalen”. Ze noemden het de New York Agreement (NYA). De overeenkomst werd gezien als een compromis tussen de twee groepen, zij die willen opschalen met grotere blokken, en zij die willen schalen m.b.v. SegWit. Het betreft namelijk SegWit én een “klein beetje grotere blokken”.

Mooi, zou je zeggen. Maar ondertussen (eind augustus) is SegWit al geactiveerd op de Bitcoin blockchain. En grotere blokken hebben we al op Bitcoin Cash. Dus daarmee valt eigenlijk de noodzaak weg om de NYA door te zetten. En dat is momenteel de discussie. Jezelf aan je woord houden is natuurlijk belangrijk voor je geloofwaardigheid. Hoeveel support is er nog voor Segwit2x? Af en toe verklaart er een bedrijf dat ze niet meer meedoen. Maar de supporters zitten met momenteel 94% van de miners nog stevig in het zadel.

In het andere kamp zitten de “Core developers”. Ondersteund door een grote massa eindgebruikers, die niet op nog een fork zitten te wachten. Wat het wordt? Het blijft afwachten. Als ie doorgaat zal het op ongeveer 18 november zijn. (Precies op block 494,784).

Wil je meer over Segwit2X en replay protection weten, lees dan dit blogartikel van @aaronvanwirdum. Hij schreef ook een overzichtelijk stuk met de argumenten voor en tegen deze fork.

Jezelf goed voorbereiden op de fork

Als Bitcoin bezitter, wat is belangrijk om te weten, te doen en te laten?

  1. Je privésleutels in eigen hand
    Zorg ervoor je je je Bitcoin in je eigen bezit hebt. D.w.z. in een wallet op jouw telefoon, op je desktop, in een hardware wallet of op een paper wallet. Dit in tegenstelling tot de websites en exchanges die Bitcoins voor je beheren. Staat je geld daar, dan is het afwachten of die partij jou zal ondersteunen om na de fork beroep te doen op beide coins. Controleer ook, bijvoorbeeld hier, of de wallet waar je je Bitcoin in bewaart een gangbare wallet is, die na de fork voor beide coins zal werken.
  2. Wacht
    Doe rondom die 18de november even helemaal niets met je Bitcoins. Laat het stof eerst neerdalen. Na een week zal er veel nieuws zijn en kan je beginnen met uitzoeken op welke manier je (in jouw geval) het meest veilig je coins ontrafelt. Ja, dit gaat je sowieso tijd kosten…
  3. Let op de ticker
    De korte code, de ticker, voor Bitcoin is “BTC”. Die afkorting zie je veel op exchanges. Voor Bitcoin Cash is het “BCH” geworden. Maar de ondertekenaars van de NYA vinden dat zij de “echte” Bitcoin zijn en blijven. En dus gebruiken ze ook de ticker BTC. Dat kan tot verwarring leiden. De mensen van Core nomen de NYA-Bitcoin graag B2X, wat is overgenomen door Bitfinex, en BT2 is ook de revue gepasseerd.
  4. Pas op scams
    Rondom een fork in een grote coin lees je vaak hoe mensen in een scam-valkuil zijn getrapt. Malafide partijen proberen mensen hun Bitcoin te ontfutselen door ze allerlei soorten hulp aan te bieden bij het uitzoeken, of door nep-oproepen te doen alsof ze vanuit een exchange contact opnemen. De oplossing is simpel: Onderneem alleen actie op je eigen initiatief en check naar welke site je gaat.
  5. Replay protection
    Hoe de RP zal werken is nog niet duidelijk. Deze bepaalt wel hoe en wanneer je veilig na de fork je coins kan laten bewegen. Wacht op helderheid en raadpleeg onafhankelijke bronnen via Twitter, Reddit, Youtube en Google.

Zoals je ziet. Nooit een saai moment in de wereld van cryptocurrencies. En iedere stap is leerzaam!

Xurux.nl, de site waar dit artikel op is gepubliceerd is een blockchain-onderneming, d.w.z. we bieden training, oplossingen en mensen, alles rondom blockchaintechniek.